Mbiri

Lingaliro la njira yogwiritsira ntchito mpunga pambuyo pokolola ndi njira yabwino komanso yamakono yomwe imayang'ana kwambiri kupewa kutayika kwa mpunga pambuyo pokolola ndikuwonetsetsa kuti mpunga uli bwino komanso wotetezeka panthawi yokonza, kugulitsa, ndi kusungira. Ntchito zogwiritsira ntchito mpunga pambuyo pokolola ndi ntchito zomaliza mu kalendala yobzala ndipo ndikofunikira kwambiri kuti zichitike mosamala chifukwa ndizofunikira kwambiri mu dongosolo lonse loyang'anira ulimi, komanso chifukwa kutayika kwa mpunga pambuyo pokolola (konse kofanana ndi kuchuluka) ndikofunikira kwambiri ndipo kumachepetsa kuchuluka kwa zokolola chifukwa cha kuchuluka kwa mahekitala.

Zolinga Zoyambira Zophunzirira

Akuyembekezeka kuti kumapeto kwa maphunziro onse a modules, wophunzirayo athe:

· Kupeza njira zabwino zogwiritsira ntchito mpunga pambuyo pokolola ndi kukonza.

· Kusinthana zambiri za momwe mpunga umagwirira ntchito pambuyo pokolola ndi kuphika mpunga.

· Kupeza ntchito mu mpunga pambuyo pokolola zomwe zidzaonedwa ngati malo ofunikira owongolera (ccp).

· Kumvetsetsa mtundu wa kupanga ndi kulongedza mpunga.

· Kukhala ndi chidziwitso chowonjezera machitidwe abwino paukadaulo wopangira mpunga.

Ndondomeko Pokonzekera maphunziro pogwiritsa ntchito gawoli komanso kuti pakhale zotsatira zabwino kwambiri, njira zotsatirazi ndizofunikira.

· Kambiranani za madera a alimi omwe amachita zinthu akamaliza kukolola komwe machitidwe awo akugwirizana ndi malangizo komanso komwe sakugwirizana ndi zomwe alangizi akupereka.

· Wotsogolera kapena mphunzitsi ayambitsa mkangano pa kayendetsedwe kabwino ka kukolola ndi njira zokonzera kuyambira ndi ntchito yokolola. Kugogomezera nthawi yabwino yokolola, pomwe osachepera 80% ya mbewu zasanduka zachikasu ndipo 20% yotsalayo yafika pagawo la mtanda; mbewu zimakhala zoyera komanso zolimba zikachotsedwa ndipo zotsatira zake zimakhala zochedwa kukolola: kutayika chifukwa cha makoswe, mbalame ndi kusweka.

· Kambiranani za kufunika koumitsa ma panicles okololedwa, kupuntha kupeta mwachangu mukatha kukolola kuti muwonetsetse kuti tirigu ndi wabwino.

· Chitani ntchito zoyambira mukatha kukolola kamodzi pambuyo pake ndikukambirana ndi alimi machitidwe abwino omwe akulimbikitsidwa, kuwonetsa malo omwe kutayika kungachitike komanso njira yothetsera vutoli.

Mukayang'ana mosamala ntchito zoyambira mukatha kukolola, yambani kukambirana za Ntchito Zachiwiri Pambuyo pa Kukolola (kuphika, kugaya, kulongedza ndi kugulitsa).

· Yambani mkangano wokhudza ntchito yabwino yophika mpunga, kulola wophunzira aliyense kunena ndikugwirizana pa njira zomwe anthu ambiri amachita, asanatchule kufunika kophika mpunga, njira zabwino komanso njira zochepetsera ndalama zomwe zingathandize kubwezeretsa mpunga wochuluka komanso mpunga wosasweka bwino.

· Yambitsani ntchito zochepetsera ndalama zomwe zingapangitse kuti kukonza mpunga kukhale kopikisana monga kugwiritsa ntchito ziwiya ndi zitofu zosagwiritsa ntchito mafuta ambiri, zinyalala zokonzera ulimi m'ziwiya zozimitsira moto, kuyeretsa bwino kuti muchepetse zinthu zakunja ndi zina zotero.

· Yambitsani lingaliro la kuyika mpunga, kufunika kwake, ndi njira zogulitsa ndi kutsatsa.

· Pomaliza onaninso njira zabwino zomwe zafotokozedwa pa ntchito zoyambira ndi zachiwiri pambuyo pokolola. Izi ziyenera kuchitika ndi mlimi aliyense kufotokoza zomwe waphunzira panthawi yophunzira komanso kuwonetsa zomwe ziyenera kusinthidwa muzochita zake zachizolowezi.

· Limbikitsani kugawana chidziwitso chotere ndi alimi ena m'dera lomwelo kapena ogwirizana.

· Thandizaninso kutsogolera mlimi kapena atsogoleri a mlimi kuti amvetse bwino njira zonse zoyambira chifukwa adzachepetsa maphunzirowo pamlingo wa m'mudzi komwe mkulu wowonjezera sapezeka.

Ntchito Zoyenera Kukolola ndi Kukolola Pambuyo Pokolola

· Mpunga umakhwima pamene 80% ya tirigu yasanduka mtundu wa udzu.

· Ngati munda uli wodzaza madzi, chotsani madzi ndikusiya mbewuzo kuti ziume mpaka 18 mpaka 20% ya chinyezi.

· Konzani ndi kupuntha ngati zouma.

· Konzani pansi pa konkire kapena pa tarpaulin, kapena mupuntha wouma pansi pa konkire kapena mu choumitsira makina kuti mupewe miyala ndi miyala.

Zofunika kuzidziwa

Konzani mpunga pamene 80-85% ya tirigu wakhwima. Tirigu womwe uli kumapeto kwa panicle uyenera kukhala wolimba komanso wachikasu wagolide, ngakhale tirigu womwe uli pafupi ndi pansi pa panicle sunakhwime kwambiri. Kuchedwa kukolola kudzapangitsa tirigu womwe uli kumapeto kwa kusweka.

Nthawi zambiri, kutulutsa madzi m'munda kumayenera kuchitika milungu iwiri musanakolole. Komabe, kutengera mtundu wa nthaka, tulutsani madzi pang'onopang'ono mpaka kufika poti nthaka yadzaza, kupewa kuuma mwadzidzidzi kwa nthaka chifukwa izi zidzakhudza ubwino wa tirigu. Masamba okololedwa ayenera kupunthidwa nthawi yomweyo kuti achepetse kutayika kwa minda ndi mavuto a ubwino wa tirigu.

Punthidwa, tsukidwa, ndipo uume nthawi yomweyo mpaka 14 peresenti ya chinyezi, kapena kuchepetsedwa musanasunge.

Kodi mungayang'anire bwanji munda wa mpunga kuti mudziwe nthawi yabwino yokolola?

1) Yang'anirani munda wanu kuti muone nthawi yomwe ma panicles, osati chomera cha mpunga, akuyamba kuoneka wachikasu. Musasokoneze mtundu wa udzu ndi mtundu wachikasu wa ma panicles. Mtundu wachikasu wa udzu ungachitike chifukwa cha masamba okhwima.

2) Yang'anirani ma panicles ndipo yang'anirani nthawi yomwe ma panicles m'malo osiyanasiyana a minda, ali ndi kukula kwa 80% kumtunda kwa panicles.

3) Kudikira kuti 20% yotsalayo ikule kungayambitse kusweka kwa mbewu zapamwamba, zomwe nthawi zambiri zimakhala zodzazidwa bwino, motero, zimachepetsa zokolola.

Kupuntha

Popuntha pamanja pali njira zingapo. M'malo ena amapuntha pogwiritsa ntchito miyendo poguba pa udzu, ena amamenya udzu pa ng'oma, ena amaika udzu m'matumba ndikuumenya pa tsinde, mwala ndi zina pamene ena amagwiritsa ntchito ndodo kumenya mulu wa udzu wa mpunga. Njirayi ndiyowononga nthawi, yotopetsa, yochedwa ndipo zotulutsa ndizochepa. Kuipitsidwa kwa paddy ndi mchenga, mwala,

tirigu ndi zinthu zina zakunja ndizokwera. Palinso kutayika kwa tirigu zomwe zimapangitsa kuti zokolola zichepe.

Kupuntha pamanja ndi makina

Mpunga wokhwima wokonzeka kukolola

Komabe, pali ukadaulo wapakati wopuntha mpunga womwe ungagwiritsidwe ntchito m'mafamu ang'onoang'ono komanso wotulutsa bwino. Ma thresher awa ndi a semimotor kapena a motor kwathunthu. Izi zilipo kale m'malo angapo kum'mwera kwa Sahara ku Africa, makamaka m'malo othiriridwa kapena malo otsika otukuka.

Ma thresher amapereka mpunga woyera popanda kuwononga tirigu chifukwa cha kayendedwe kake ka axial. Udzu umadulidwa ndikutayidwa ngati zinyalala zomwe zitha kusonkhanitsidwa ndikusungidwa kuti zidyetse ziweto kapena kuyikidwa m'nthaka kuti ziwongolere chonde m'nthaka. N'zosavuta kugwiritsa ntchito ndi amuna ndi akazi.

Izi ziyenera kukumbukiridwa

· Pogwiritsa ntchito ma thresher opuntha mpunga, pakufunika kukhala ndi chidziwitso chokwanira pakusintha liwiro la injini ndi mpweya.

· Imapereka mwayi wosonkhanitsa udzu wodulidwa wa ziweto ndipo palibe kupeta pambuyo popeta.

· Mtengo woyambirira wopangira ukhoza kukhala wokwera pang'ono kwa mlimi mmodzi, koma ogwirizana angagule ndikugwiritsa ntchito ngati bizinesi yopezera ndalama.

Kuyeretsa Mpunga Pamanja Kuyeretsa Mpunga Pamanja

Mukupeta mpunga pamanja, zinthu zopunthidwa zimaponyedwa mmwamba motsatira njira ya mphepo, ndikutulutsa mankhusu onse ndi zinthu zopepuka. Zinthu zofanana ndi za mpunga zimasungidwanso. Njirayi imafuna ntchito yambiri, imakhala yocheperako komanso yochepa.

Wotsukira Mpunga Pamakina

Ziliponso zopunthira mpweya ndi mphepo yamkuntho. Ndi zopunthira mpweya zoyendetsedwa ndi manja, woyendetsa amapunthira makinawo kuti apange mphamvu yapakati yomwe imalekanitsa tirigu ndi mankhusu. Mbewuzo zimagwera pansi pomwe mankhusu amatuluka kudzera mu utsi. Izi zimakhala ndi mphamvu yayikulu kuposa kupeta mpunga pamanja ndipo vuto la kubwezeretsanso madzi limathetsedwa. Zopunthira mpweya zamagalimoto zimagwira ntchito mofanana koma zimakhala ndi mphamvu yowonjezera. Komabe ndizokwera mtengo kwambiri ndipo zimapezeka zochepa. Palinso vuto la mtengo wamafuta, kukonza ndi zida zina.

Zinthu Zofunika Kuzikumbukira

1. Gwiritsani ntchito malo oyera, mapepala apulasitiki, tarpaulin ndi zina zotero poyeretsa mpunga kuti mupewe kuipitsidwa ndi mchenga ndi zinthu zina zomwe zingachepetse ubwino wa mpunga.

2. Tsukani makinawo mutatsuka mtundu umodzi musanagwiritse ntchito mtundu wina, makamaka ngati mpunga wakonzedwa kuti ukhale mbewu.

3. Kuti muyeretse bwino pamanja, nthawi zonse imirirani pamalo pomwe mphepo imathamanga kwambiri kuti mbewu zabwino zisatuluke.

4. Mukagwiritsa ntchito kuyeretsa madzi makamaka pophika, sakanizani bwino ndipo musanyamule pansi pa nthaka.

Kuumitsa Mpunga

Cholinga chachikulu cha kuumitsa mpunga ndikuchepetsa chinyezi cha tirigu kufika pamlingo womwe ungakwaniritse milingo yoyenera kuti usungidwe bwino komanso nthawi yayitali.

Kutengera ndi chilengedwe, kuumitsa mpunga ku Nigeria kumachitika ndi kuwala kwa dzuwa mwachindunji. Kukula ndi kugwira ntchito bwino kwa ntchitoyi kumadalira dzuwa ndi nyengo. Chifukwa chake, mpunga, wouma pansi pa dzuwa lamphamvu kwa nthawi yayitali, ukhoza kukhala ndi ming'alu ndipo ukakonzedwa, umabweretsa tirigu wosweka kwambiri. Mpunga umaumitsidwa pamalo olimidwa ndi zimbalangondo, m'mbali mwa msewu, pa mphasa ndi zina zotero, malo ambiri oumitsira mpunga amaika tiriguwo pachiwopsezo cha kuipitsidwa ndi kutayika chifukwa cha kutayikira, kugwiritsidwa ntchito ndi ziweto komanso mphepo.

Mayendedwe

M'maiko ambiri osatukuka komanso osatukuka monga Nigeria omwe amapanga mpunga, kunyamula mpunga wokololedwa kuchokera kumunda kupita kumalo osungira, kutsatsa kapena kusungirako, makamaka ndi njira za anthu ndi nyama ndipo nthawi zina mphamvu zamakanika ndi zida zoyenera, zida ndi zida. Mtengo wa mpunga waung'ono komanso wa banja lonse umanyamulidwa m'matumba kuchokera ku malo osungiramo mpunga kupita ku mphero yaying'ono, ndi mapazi, ngolo zonyamula mpunga, njinga zamoto, magalimoto ang'onoang'ono, kapena magalimoto oyendera anthu onse malinga ndi njira yomwe ilipo komanso yotsika mtengo. Kumene mpunga umapunthidwa kumunda, amuna nthawi zambiri amanyamula thumba la mpunga la 40-75kg pamapewa awo kapena kumbuyo kuchokera kumunda kupita kumsewu wapafupi.

Kusungiramo Mpunga

1. Tsukani tirigu poupera musanasunge

2. Sungani mpunga pa chinyezi cha pafupifupi 13% kapena kuchepera

3. Gwiritsani ntchito matumba kapena malo ena osungiramo ang'onoang'ono.

4. Pewani kusinthasintha kwa chinyezi, kunyowetsa ndi kuumitsa kuti tirigu akhale wabwino.

5. Sungani pamalo ouma komanso otetezedwa.

Zoyenera kudziwa

1. Nyumba yosungiramo zinthu iyenera kutsukidwa bwino ndikutsukidwa ndi tizilombo toyambitsa matenda musanalowetse mpunga.

2. Chipinda chosungiramo chiyenera kukhala ndi mpweya wabwino ndipo mawindo akuyang'ana kumpoto mpaka kum'mwera chifukwa izi zidzapewa kulowa kwa dzuwa m'mawa ndi madzulo.

3. Nthawi zonse ikani matumba a mpunga pa mapaleti amatabwa ndikuyika mapaleti pamtunda wa masentimita 40-50 kuchokera pakhoma.

4. Zenera la nyumba yosungiramo zinthu liyenera kusiyidwa lotseguka, chifukwa chake tikulangiza kuti mawindo akhale pamwamba pang'ono kuposa momwe zenera lilili.

5. Mukasunga mitolo ingapo ya mpunga, iyenera kuchotsedwa potsatira mfundo yakuti choyamba chilowe mkati choyamba.

6. Pa nthawi yayitali yosungira, chipinda chosungiramo chiyenera kutsukidwa ndi mankhwala osungira kapena njira zina zoyenera.

NTCHITO YOTOLOLA NDIPONSO KOMA KOSOLA